ධීවර ප්රජාව පිළිබඳව දිගහැරෙන අනුවේදනීය හා මානුෂිකත්වය පෙරදැරි කරගත් මෙම කතාවට පසුබිම වන්නේ, යාපනයේ ගුරුනගර් සහ අල්ලයිපිඩ්ඩි යන වෙරළබඩ ධීවර ගම්මානයි. නොසන්සුන් රළ අතර දෝලනය වන ඔවුනගේ ජීවිතයන්හි එකම විශ්වාසය හා ඇදහිල්ල වන්නේ ශාන්ත අන්තෝනි මුනිඳුන් වන අතර, ගමේ දේවස්ථානයේ පියතුමාගේ මග පෙන්වීම මත ඔවුන්ගේ ජීවිත හැඩගැන්වේ. මෙහි කතා නායකයා වන ඇන්තනි ධීවර කර්මාන්තයේ නිපුනයකු මෙන්ම, ධීවර ප්රජාවගේ හදවතේ වීරයාව සිටින්නෙකි. ඇන්තනිගේ බිරිඳ නාලිනී මවක් වන්නේ විවාහ වී වසර දහයකට පසුව, දෙවියන්ට කන්නලව් කිරීමේ ප්රතිඵලයක් ලෙසින් බව ඔවුනගේ විස්වාසයයි. ධීවර ප්රජාවට ඔවුන්ගේම රිද්මයක් ඇත. මත්පැන්, රණ්ඩු දබරවීම් ඔවුනගේ ජීවිතයන්හි කොටසක්ව පවතී. ඇන්තනි පන්නයට යන්නේ ඔහුගේම කුඩා ඔරුවෙනි. ඔහු බිරිඳ හා දරුවා වෙත දක්වන්නේ අසීමිත සෙනෙහසකි . 25 හැවිරිදි තරුණයකු වන අශෝක් විශාල බෝට්ටුවකින් ධීවර වෘත්තීයේ නිරත වන්නෙකි. ඔහු වැඩිහිටි ධීවරයන් හට කිසිසේත් ගරු නොකරයි. බාස්කරන් නැමති ධනවත් ව්යාපාරිකයාගේ දියණියක වන කැරොලින් සමග අශෝක් ආදරයෙන් බැඳෙයි. මුහුදේ දී සිදුවන එක් අවාසනාවන්ත සිදුවීමකින් පසුව අශෝක් ඇන්තනි දෙස ගෞරවාන්විතව බැලීමට යොමු වෙයි. පසුව ඔවුන් මිතුරන් බවට පත්වීමෙන් අනතුරුව, අනපේක්ෂිත සිදුවීම් රැසක ආරම්භය සමඟින්, ඇන්තනි පවුල් ජීවිතය පවා උඩු යටි කුරු කරවන අයුරු අන්තෝනි තුළින් පෙන්වා දී ඇත.
Sarasaviya